مدیریت درمانی تومورهای با منشاء Plasma Cell همواره یکی از چالشهای پیچیده در علم انکولوژی است. زمانی که بیماری به شکل سیستمیک و تحت عنوان Multiple Myeloma بروز میکند، پایه اصلی درمان بر عهده متخصصین Hematology و Medical Oncology است؛ اما در شرایطی خاص، داروها به تنهایی برای کنترل آسیبهای موضعی کافی نیستند. درگیریهای مخرب استخوانی (Bone Lesions)، دردهای مقاوم به دارو، خطر فشردگی نخاع (Spine Compression) و یا بروز ضایعات منفرد مانند Solitary Plasmacytoma، دقیقا همان نقاطی هستند که حضور یک متخصص Radiation Oncology به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل میشود.
یافتن بهترین دکتر پرتودرمانی مولتیپل میلوما در تهران، به معنای جستجو برای تیمی است که بتواند با استفاده از تکنیکهای نوین مانند IMRT یا SBRT، ضمن کنترل دقیق تومور، بافتهای سالم اطراف مانند مغز استخوان (Bone Marrow) را حفظ کند. بر اساس آمارهای جهانی، بیش از ۸۰ درصد از مبتلایان به این بیماری در طول مسیر درمان خود، حداقل یکبار به مداخلات موضعی رادیوتراپی برای تسکین دردهای استخوانی یا جلوگیری از شکستگیهای پاتولوژیک نیاز پیدا میکنند. در ادامه به معرفی برجستهترین متخصصان این حوزه میپردازیم.
دکتر رضا خدابخشی | متخصص رادیوانکولوژی، فلوشیپ انکولوژی فرانسه، بیش از ۳۰ سال تجربه
درمان ضایعات ناشی از تکثیر غیرطبیعی پلاسماسلها، نیازمند طراحی یک نقشه درمانی بسیار دقیق است. دکتر رضا خدابخشی با بیش از ۲۵ سال تجربه بالینی ممتد در درمان بیماران سرطانی، یکی از مراجع اصلی برای مدیریت موارد پیچیده رادیوتراپی در ایران محسوب میشوند. کسب رتبه دوم بورد تخصصی کشور، نشاندهنده پایه علمی قدرتمند ایشان در حوزه انکولوژی است؛ اما آنچه مسیر درمانی ایشان را متمایز میکند، گذراندن دورههای تخصصی و فلوشیپ در کشورهای فرانسه و انگلستان است.
تخصص در تکنیکهای پیشرفته براکیتراپی و رادیوتراپی خارجی از فرانسه، به همراه دریافت تقدیرنامه از وزیر بهداشت، جایگاه ایشان را به عنوان بهترین متخصص رادیوتراپی مولتیپل میلوما تثبیت کرده است. در مواجهه با بیماری که دچار متاستاز استخوان شده است، تصمیمگیری چندتخصصی و استفاده از ابزارهایی مانند PET Scan و MRI برای تارگتینگ دقیق ضایعه، حیاتی است. در برنامهریزی پرتودرمانی مولتیپل میلوما، دقت به حفظ بافتهای سالم مجاور و جلوگیری از افت شدید سلولهای خونی، اولویت اصلی در پروتکلهای درمانی ایشان است.
دردهای ناشی از تخریب بافت استخوانی میتواند کیفیت زندگی بیمار را به شدت کاهش دهد. در این شرایط، زمانبندی و سرعت عمل در شروع رادیوتراپی تسکینی اهمیت بالایی دارد. برای درک بهتر این موضوع، به فرم زیر توجه کنید تا در صورت وجود علائم خطر، در سریعترین زمان ممکن مشاوره دریافت نمایید.
فرض کنید آقای ۶۲ سالهای با ضعف شدید در پاها و درد پیشرونده در ناحیه کمر (مهره L4) مراجعه کرده است. بررسیهای تصویربرداری نشاندهنده یک توده پلاسماسیتوما است که در حال اعمال فشار مستقیم بر روی طناب نخاعی است. در این سناریو، ارجاع بیمار به بخش شیمی درمانی نه تنها زمانبر است، بلکه خطر فلج دائمی را به همراه دارد. مداخله اورژانسی با استفاده از دستگاه Linear Accelerator و تکنیکهای سه بعدی، میتواند در کمتر از ۴۸ ساعت التهاب و فشار روی نخاع را کاهش دهد. این دقیقا همان نقطهای است که تجربه بالینی در انتخاب دوز مناسب و زاویه تابش، سرنوشت حرکتی بیمار را تعیین میکند.
بیمارانی که در دستهبندیهای زیر قرار میگیرند، بیشترین بهره را از پروتکلهای درمانی دکتر خدابخشی خواهند برد:
- بیماران مبتلا به دردهای شدید و مقاوم استخوانی در نواحی لگن و ستون فقرات.
- موارد تشخیص داده شده با پلاسماسیتومای منفرد (Solitary Plasmacytoma) با هدف درمان قطعی.
- بیماران در معرض خطر فشردگی طناب نخاعی که به مداخله اورژانسی نیاز دارند.
- افرادی که دچار شکستگیهای ناشی از میلوما شده و پس از جراحی ارتوپدی نیازمند رادیوتراپی هستند.
☎️ تماس: 09366397547
📫 آدرس: تهران بلوار ایت الله کاشانی خ اباذر پ ۷۴ ط ۵ واحد ۵۰۳
⭕ساعات کاری مطب: شنبه و سه شنبه ،از ساعت ۱۸ الی ۲۰
دکتر پیام آزاده | استاد دانشگاه و متخصص رادیوتراپی انکولوژی
بهرهگیری از دانش روز و حضور فعال در مجامع آکادمیک، یکی از ارکان مهم در ارائه درمانهای استاندارد است. دکتر پیام آزاده به عنوان استاد دانشگاه و متخصص رادیوانکولوژی، سابقه طولانی در مدیریت تومورهای پیچیده از جمله سرطانهای مرتبط با خون و مغز استخوان دارند. رویکرد مبتنی بر شواهد (Evidence-based) در کلینیک ایشان باعث میشود تا هر بیمار دقیقا بر اساس آخرین گایدلاینهای جهانی درمان شود.
درمان پلاسماسیتوما یا ضایعات استخوانی، نیازمند تطبیق دوز اشعه با وضعیت سیستمیک بیمار است. دکتر آزاده با استفاده از تکنیکهای نوین تصویربرداری در مرحله CT Simulation، تلاش میکنند تا عوارض جانبی را به حداقل برسانند. ویژگی شاخص ایشان، همکاری نزدیک با متخصصین هماتولوژی جهت یکپارچهسازی برنامه رادیوتراپی با دورههای شیمیدرمانی است.
دکتر حمیدرضا دهقان منشادی | متخصص رادیوتراپی و فلوشیپ براکیتراپی
دقت در هدفگیری تومور و کاهش آسیب به بافتهای سالم، محور اصلی فعالیتهای دکتر دهقان منشادی است. ایشان با داشتن فلوشیپ براکیتراپی و تسلط بر روشهای درمان هدفمند، یکی از گزینههای قابل اعتماد برای بیمارانی هستند که نیازمند کنترل موضعی ضایعات بدخیم میباشند. متخصص پرتودرمانی سرطان مغز استخوان باید بتواند تعادلی منطقی بین دوز کشنده برای تومور و دوز ایمن برای ارگانهای حیاتی ایجاد کند.
پروفسور فیلیپ پواتییه، انکولوژیست برجسته انستیتو کوری فرانسه، در مقالهای اشاره میکند: «مدیریت دردهای استخوانی در تومورهای پلاسماسل، نیازمند یک تعادل دقیق بین دوز اشعه و حفظ کیفیت زندگی بیمار است؛ هدفی که تنها با بهکارگیری تکنیکهای نوین و ارزیابی مداوم پاسخ بافتی امکانپذیر میشود.»
دکتر سید هادی مولانا | متخصص رادیوتراپی و انکولوژی
یکی از چالشهای اصلی در بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما، ضعف سیستم ایمنی و وضعیت عمومی ناپایدار است. دکتر سید هادی مولانا با تمرکز ویژه بر درمانهای تسکینی (Palliative Care) و استفاده از روشهایی نظیر VMAT، شرایطی را فراهم میکنند که بیمار با کمترین میزان عوارض، بیشترین اثربخشی را دریافت کند. مدیریت درد استخوان در این بیماران تخصص ویژهای میطلبد که در کلینیک ایشان با دقت بالا انجام میشود.
ایشان به عنوان یک دکتر درمان مولتیپل میلوما با دیدگاه جامعنگر، پیش از شروع هرگونه پرتودرمانی، وضعیت آزمایشگاهی بیمار از جمله سطح کلسیم، عملکرد کلیهها و شمارش سلولهای خونی را به دقت آنالیز میکنند تا زمانبندی جلسات رادیوتراپی هیچگونه تداخلی با سایر ارگانهای درگیر نداشته باشد.
دکتر محمدرضا برزگر تهمتن | متخصص رادیوتراپی
استفاده از سیستمهای هدایتشونده با تصویر (IGRT) در درمان تومورهای درگیرکننده استخوان، تحولی بزرگ ایجاد کرده است. دکتر برزگر تهمتن به عنوان یکی از پزشکان شناختهشده در سطح دکتر پرتودرمانی تهران، با بهکارگیری این سیستمها، دقت تابش اشعه را به میلیمتر رساندهاند. این امر به ویژه در ضایعات نزدیک به نخاع یا اعصاب محیطی، از اهمیت بالایی برخوردار است.
رویکرد ایشان در مدیریت بیماران، مبتنی بر پیگیریهای منظم و ارزیابی پاسخ به درمان در طول جلسات است. این پیگیریها کمک میکند تا در صورت نیاز به تغییر در حجم هدف یا تغییر دوز، اصلاحات لازم در سریعترین زمان ممکن در نرمافزارهای طراحی درمان اعمال گردد.
مقایسه سریع پزشکان، کدام پزشک برای شما مناسبتر است؟
انتخاب بهترین دکتر سرطان خون و متخصص رادیوانکولوژی، نیازمند بررسی پارامترهای مختلفی از جمله تجربه، تجهیزات در دسترس و رویکرد درمانی پزشک است. تصمیمگیری نهایی باید بر اساس شرایط اختصاصی بیمار، مرحله بیماری و فوریت نیاز به درمان انجام شود. در جدول زیر، نمایی کلی از ویژگیهای برجسته این متخصصین ارائه شده است تا مسیر انتخاب برای بیماران تسهیل گردد.
| نام پزشک | سالهای تجربه | فلوشیپ خارجی | عضو هیئت علمی | درمان موارد پیچیده | مناسب برای پلاسماسیتوما | مناسب برای رادیوتراپی تسکینی | شهر فعالیت |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| دکتر رضا خدابخشی | بیش از ۳۰ سال | دارد (فرانسه و انگلیس) | – | بله (بسیار بالا) | بله (تخصصی) | بله | تهران |
| دکتر پیام آزاده | بالای ۲۰ سال | – | بله | بله | بله | بله | تهران |
| دکتر حمیدرضا دهقان منشادی | بالای ۱۵ سال | دارد (براکیتراپی) | – | بله | بله | بله | تهران |
| دکتر سید هادی مولانا | بالای ۱۵ سال | – | – | متوسط | بله | بله (تمرکز ویژه) | تهران |
| دکتر محمدرضا برزگر تهمتن | بالای ۱۵ سال | – | – | متوسط | بله | بله | تهران |
اگر پزشک معالج شما هماتولوژیست است، چه زمانی باید به متخصص رادیوانکولوژی مراجعه کنید؟
در روند درمان Plasma Cell Myeloma، نقش اصلی بر عهده هماتولوژیست است؛ اما این به معنای عدم نیاز به سایر تخصصها نیست. متاسفانه یکی از اشتباهات رایج بیماران این است که تصور میکنند شیمیدرمانی یا پیوند مغز استخوان (Stem Cell Transplant) برای کنترل تمام عوارض بیماری کافی است. در حالی که داروهای سیستمیک برای اثرگذاری به زمان نیاز دارند، برخی از ضایعات استخوانی به سرعت پیشرفت کرده و نیازمند توقف فوری هستند.
فرض کنید خانم ۵۵ سالهای در حال دریافت دورههای شیمیدرمانی جهت آمادهسازی برای پیوند مغز استخوان است. به طور ناگهانی، متوجه درد شدیدی در استخوان ران (Femur) میشود که با مسکنها آرام نمیگیرد. تصویربرداریها یک ضایعه لیتیک بزرگ را نشان میدهند که قشر استخوان را به شدت نازک کرده است. در اینجا، اگر بیمار صرفا منتظر اثر داروهای سیستمیک بماند، خطر شکستگی استخوان ران بسیار بالاست. ارجاع سریع به متخصص رادیوانکولوژی و انجام چند جلسه پرتودرمانی متمرکز، ضمن خشک کردن تومور در آن ناحیه، استحکام استخوان را حفظ کرده و مسیر را برای ادامه پیوند هموار میسازد.
مدیریت و به حداقل رساندن عوارض پرتودرمانی مولتیپل میلوما مستلزم شبیهسازی دقیق با CT Simulation است. بر اساس دادههای کلینیکال، حدود ۵ الی ۱۰ درصد از نئوپلاسمهای پلاسماسل در زمان تشخیص اولیه، صرفا به شکل یک توده منفرد در استخوان یا بافت نرم خود را نشان میدهند. در این موارد خاص، رادیوتراپی درمان قطعی و اصلی محسوب میشود و شیمیدرمانی جایگاهی در خط اول درمان ندارد. زمانبندی ارجاع بیمار به بخش رادیوتراپی شامل موارد زیر است:
- بروز علائم عصبی و خطر فشردگی طناب نخاعی ناشی از تودههای پاراسپینال.
- دردهای استخوانی مقاوم به درمان که کیفیت خواب و حرکت بیمار را مختل کردهاند.
- تشخیص پلاسماسیتومای منفرد استخوانی یا خارج استخوانی جهت درمان رادیکال (قطعی).
انجمن رادیوانکولوژی آمریکا (ASTRO) در گایدلاینهای اخیر خود بر رویکرد تیمی تاکید میکند: «ارزیابی زودهنگام بیماران مبتلا به دیسکرازیهای پلاسماسل توسط تیم رادیوانکولوژی، به ویژه در زمان تشخیص درگیریهای استخوانی، شانس پیشگیری از شکستگیهای پاتولوژیک را به شکل چشمگیری افزایش داده و نیاز به جراحیهای پیچیده ارتوپدی را کاهش میدهد.»
در نهایت، موفقیت در کنترل این بیماری مستلزم یک نگاه چندتخصصی (Multidisciplinary) است. انتخاب پزشکی که نه تنها به تکنیکهای فیزیک رادیوتراپی مسلط باشد، بلکه بیولوژی بیماری، شرایط هماتولوژیک و تداخلات درمانی را به خوبی درک کند، حیاتیترین قدم در مسیر بهبودی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران خواهد بود.
