انتخاب بهترین دکتر درمان سرطان پروستات یک تصمیم خطی و ساده نیست؛ زیرا این بیماری ماهیتی به شدت چندوجهی دارد. برخلاف برخی تومورها که پروتکل درمانی واحدی دارند، مدیریت تومورهای پروستات نیازمند یک رویکرد تیمی (Multidisciplinary) است. بهترین متخصص برای یک بیمار ۶۵ ساله با تومور لوکالیزه، لزوما بهترین انتخاب برای یک بیمار ۸۰ ساله با شرایط زمینهای متعدد نیست!
پارامترهای بالینی مانند سطح پایه تست آنتیژن اختصاصی پروستات (PSA) و درجهبندی گلیسون (Gleason Score)، مسیر درمان را از جراحیهای تهاجمی تا پرتودرمانی تغییر میدهند. بنابراین، جستجو برای یافتن یک پزشک واحد به عنوان «بهترین» اشتباه است؛ بلکه باید به دنبال زبدهترین متخصص بر اساس نیاز دقیق درمانی خود باشید.
دکتر رضا خدابخشی؛ بهترین متخصص رادیوانکولوژی و پیشگام براکیتراپی پروستات
درمان سرطان پروستات، به ویژه در سنین بالاتر، همواره با چالش حفظ کیفیت زندگی بیمار همراه است؛ دکتر رضا خدابخشی با بیش از ۳۰ سال سابقه بالینی (و ۲۵ سال تجربه تخصصی درمانی)، یکی از ارکان اصلی Radiation Oncology (رادیوانکولوژی) در ایران محسوب میشوند. کسب رتبه دوم در بورد تخصصی کشوری نشان از پایه علمی قدرتمند ایشان دارد.
نقطه تمایز بینظیر دکتر خدابخشی، تمرکز بر روی تکنیکهای غیرتهاجمی و دریافت فلوشیپ انکولوژی از فرانسه است. ایشان همچنین با گذراندن دورههای پیشرفته رادیوتراپی در انگلستان و تخصص Brachytherapy (براکیتراپی) در فرانسه، توانستهاند استاندارد طلایی درمانهای حفظکننده عضو را در کشور ارتقا دهند؛ دستاوردی که منجر به دریافت تقدیرنامه رسمی از وزیر بهداشت شده است.
از آنجا که بیش از 60% مبتلایان به این بیماری بالای ۶۵ سال سن دارند، تخصص دکتر خدابخشی در زمینه Geriatric Oncology (انکولوژی سالمندان) یک مزیت حیاتی است. در بسیاری از موارد، بیماران مسن تحمل عوارض بیهوشی طولانیمدت یا جراحیهای باز را ندارند. در چنین شرایطی، تکنیکهای پیشرفته پرتودرمانی و کاشت دانههای رادیواکتیو (براکیتراپی) درون بافت پروستات، امکان کنترل موضعی تومور را با حداقل عوارض سیستمیک فراهم میکند.
به گفته دکتر آنتونی دآمیکو (Anthony D’Amico)، استاد انکولوژی پرتویی دانشگاه هاروارد: «در بیماران با ریسک متوسط و بالا، ترکیب رادیوتراپی دقیق با مدیریت هورمونی، نتایج بقای معادل و گاها برتر از جراحی تهاجمی ارائه میدهد.»
دکتر ناصر سیمفروش؛ پدر جراحی لاپاراسکوپی و پیشگام جراحیهای کمتهاجمی پروستات
برای آن دسته از بیمارانی که تومور در مراحل اولیه قرار دارد و پس از بررسی تیم پزشکی کاندیدای جراحی (پروستاتکتومی) هستند، انتخاب جراح سرطان پروستات در تهران اهمیت بالایی دارد. دکتر ناصر سیمفروش به عنوان یکی از پایهگذاران جراحیهای کمتهاجمی در ایران، گزینهای ایدهآل برای بیمارانی است که میخواهند از عوارض جراحیهای باز در امان بمانند. تکنیک Laparoscopic Prostatectomy (پروستاتکتومی لاپاراسکوپیک) به دلیل استفاده از برشهای میلیمتری، میزان خونریزی و زمان بستری بیمار را به شکل چشمگیری (بیشتر از 40%) کاهش میدهد.
تجربه بالای جراح در این روش، مستقیما با حفظ اعصاب کنترلکننده نعوظ و اسفنکترهای ادراری در ارتباط است! در واقع، هدف از جراحی تنها خارج کردن تومور نیست، بلکه حفظ کیفیت زندگی بیمار پس از عمل است. مهارت دست جراح در جداسازی دقیق بافت پروستات از اعصاب ظریف اطراف آن، تفاوت بین یک درمان موفق و بروز عوارض دائمی را رقم میزند. انتخاب تکنیکهای لاپاراسکوپی تحت نظر یک فوق تخصص تومورهای مجاری ادراری با تجربه، بهترین مسیر برای بیماران جوانتر با امید به زندگی بالا است.
دکتر عباس بصیری؛ فوق تخصص ارولوژی آنکولوژی و استاد جراحیهای پیچیده تومور
زمانی که پرونده بیمار نشاندهنده یک تومور مهاجم با درگیری کپسول پروستات یا وزیکولهای سمینال باشد (Gleason Score برابر ۸ یا بالاتر)، نیازمند مداخله یک متخصص Uro-oncology (اورولوژی آنکولوژی) با تبحر در جراحیهای وسیع لگنی هستیم. دکتر عباس بصیری، با سالها تجربه و ریاست در انجمنهای تخصصی، مرجع اصلی برای مدیریت کیسهای پیچیده ارولوژی محسوب میشوند. در این سطح از بیماری، انتخابهای درمانی باید با دقت بسیار بالایی انجام شود تا خطر عود مجدد به حداقل برسد.
در بسیاری از تومورهای پیشرفته، ممکن است نیاز به ترکیب روشهای جراحی با درمانهای کمکی باشد. در اینجا، یک پزشک متبحر با بررسی دقیق پاتولوژی تصمیم میگیرد که آیا پیش از عمل نیاز به کوچک کردن تومور وجود دارد یا خیر. یک رویکرد جامع در درمان سرطان پروستات شامل ارزیابی دقیق غدد لنفاوی لگنی حین جراحی است که تخصص ویژه دکتر بصیری در این زمینه، حاشیه امنیت بالایی را برای بیماران با تومورهای پیشرفته فراهم میآورد.
دکتر حسین کرمی؛ متخصص برجسته در جراحیهای لیزری و آندوسکوپیک مجاری ادراری
بسیاری از مردان مبتلا به تومورهای پروستات، همزمان از هایپرپلازی خوشخیم (BPH) و انسداد شدید مجاری ادراری رنج میبرند. در این شرایط، بیمار پیش از هر چیز نیازمند رفع احتباس ادراری و باز شدن مسیر خروجی مثانه است. دکتر حسین کرمی با تمرکز بر تکنیکهای اندوسکوپیک و لیزری، راهکارهای کمتهاجمی برای مدیریت همزمان انسداد و نمونهبرداری دقیق ارائه میدهند. گاهی اوقات در بیماران متاستاتیک که کاندیدای شیمی درمانی سرطان پروستات هستند، انجام جراحیهای تسکینی لیزری برای بهبود جریان ادرار پیش از شروع سایکلهای دارویی ضروری است.
برای درک بهتر، پروفسور پیتر کارول (Peter Carroll) از دانشگاه UCSF تأکید میکند: «مدیریت علائم انسدادی ادرار در بیماران مبتلا به بدخیمی پروستات، گام نخست در بهبود تحمل پذیری بیمار برای دریافت درمانهای سیستمیک است.» در این زمینه، تکنیکهای درونبین (Endourology) کاربرد فراوانی دارند.
برخی از مزایای این روشها عبارتند از:
- تخریب بافتهای مسدودکننده با استفاده از انرژی لیزر (Holmium یا Thulium) با حداقل خونریزی.
- امکان ترخیص سریع بیمار (معمولا در کمتر از ۲۴ ساعت).
- کاهش خطر عفونتهای بیمارستانی به دلیل عدم وجود برش جراحی روی پوست.
دکتر سید جلیل حسینی؛ قهرمان اورولوژی ترمیمی و مدیریت عوارض پس از درمان پروستات
یکی از واقعیتهای اجتنابناپذیر در درمان قطعی سرطان پروستات، احتمال بروز عوارض عملکردی پس از پایان درمان است. فرقی نمیکند که توسط بهترین دکتر رادیوتراپی پروستات درمان شده باشید یا زبدهترین جراح؛ بافتهای لگنی به دلیل مداخلات پزشکی دچار تغییراتی میشوند. دکتر سید جلیل حسینی به عنوان متخصص اورولوژی ترمیمی، فرشته نجات بیمارانی است که پس از شکست سرطان، با مشکلاتی نظیر بیاختیاری ادرار یا اختلالات جنسی دست و پنجه نرم میکنند.
وظیفه بهترین آنکولوژیست پروستات تنها ریشهکن کردن سلولهای بدخیم نیست، بلکه بازگرداندن بیمار به جریان عادی زندگی است. مداخلات ترمیمی دکتر حسینی شامل طیف وسیعی از جراحیهای اصلاحی است. شایعترین عوارضی که نیازمند مداخله ارولوژیست ترمیمی هستند شامل موارد زیر است:
- بیاختیاری استرسی ادرار پس از پروستاتکتومی (نیازمند تعبیه اسفنکتر مصنوعی یا اسلینگ).
- تنگیهای مجرای ادرار (Stricture) ناشی از رادیوتراپی لگن.
- اختلالات نعوظ مقاوم به درمان دارویی (نیازمند پروتزهای آلت تناسلی).
با توجه به تخصصهای متنوع ذکر شده، انتخاب پزشک باید کاملا منطبق بر مرحله بیماری و شرایط فیزیکی فرد باشد. برای تسهیل این تصمیمگیری، در بخش زیر یک نمای کلی از کاربرد تخصص هر پزشک ارائه شده است.
جدول مقایسه سریع پزشکان بر اساس نوع تخصص
| نام پزشک | فوق تخصص دقیق / بورد تخصصی | مناسب برای چه بیمارانی؟ |
|---|---|---|
| دکتر رضا خدابخشی | رادیوانکولوژی، براکیتراپی و انکولوژی سالمندان (بورد فرانسه) | بیماران نیازمند پرتودرمانی، براکیتراپی، درمانهای غیرجراحی و بیماران مسن با شرایط زمینهای. |
| دکتر ناصر سیمفروش | ارولوژیست، پایهگذار جراحی لاپاراسکوپی | بیماران کاندیدای جراحی خارج کردن پروستات که متقاضی روشهای کمتهاجمی و بدون برش باز هستند. |
| دکتر عباس بصیری | فوق تخصص اورولوژی آنکولوژی (Uro-oncology) | کیسهای پیچیده با تومورهای پیشرفته محلی و درگیری بافتهای مجاور نیازمند جراحیهای وسیع لگنی. |
| دکتر حسین کرمی | متخصص اندویورولوژی و جراحیهای لیزری | بیمارانی که همزمان با تومور دچار بزرگی خوشخیم و احتباس ادراری بوده و نیازمند جراحی درونبین هستند. |
| دکتر سید جلیل حسینی | فوق تخصص اورولوژی ترمیمی | بیمارانی که پس از پایان درمان سرطان، دچار عوارضی نظیر بیاختیاری ادرار یا تنگی مجرا شدهاند. |
