هنگامی که با تشخیص ضایعات بدخیم پوستی مواجه میشویم، اولین سوالی که ذهن را درگیر میکند یافتن بهترین دکتر درمان سرطان پوست است. واقعیت بالینی این است که سرطان پوست یک ماهیت واحد ندارد؛ ما با طیف وسیعی از تومورها از جمله کارسینوم سلول پایهای (BCC)، کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC) و ملانومای بدخیم روبهرو هستیم. بسته به نوع پاتولوژی، عمق نفوذ تومور (Breslow depth) و محل آناتومیک ضایعه، مسیر درمانی کاملا متفاوت خواهد بود.
در برخی موارد یک جراح پوست برای برداشتن ضایعه کافی است، در حالی که تومورهای حساس صورت نیازمند ظرافتهای متخصص پرتودرمانی پوست هستند و ملانومای پیشرفته به تخصص آنکولوژیستهای مدیکال نیاز دارد.
بر اساس دادههای جهانی، تشخیص زودهنگام میتواند شانس بقای ۵ ساله را در ملانوما به بیش از 99% برساند. به همین دلیل، انتخاب متخصص ملانوما یا جراح مناسب در مراحل اولیه نقشی حیاتی در آینده بیمار ایفا میکند. در ادامه، برجستهترین متخصصان ایران را بر اساس جایگاه دقیق آنها در پروتکلهای درمانی بینالمللی بررسی میکنیم تا بتوانید با دیدی باز، مناسبترین مسیر را برای درمان سرطان پوست انتخاب کنید.
دکتر رضا خدابخشی؛ بهترین متخصص رادیوانکولوژی و پیشگام در پرتودرمانی تومورهای پوستی پیشرفته
در دنیای مدرن انکولوژی، همیشه جراحی اولین یا بهترین انتخاب نیست. دکتر رضا خدابخشی با بیش از ۳۰ سال تجربه بالینی و کسب رتبه دوم بورد تخصصی کشور، به عنوان بهترین رادیوانکولوژیست تهران در زمینه مدیریت تومورهای پوستی حساس شناخته میشوند. ایشان با گذراندن دورههای فلوشیپ انکولوژی از فرانسه، دوره پیشرفته رادیوتراپی از انگلستان و فلوشیپ براکیتراپی از فرانسه، رویکردی کاملا محافظهکارانه و مبتنی بر حفظ ارگان (Organ Preservation) را وارد پروتکلهای درمانی ایران کردهاند.
تخصص ویژه ایشان در ارائه پلنهای رادیوتراپی دقیق برای از بین بردن تومورهای پوستی است؛ رویکردی که زیبایی بافت را با دقت میلیمتری حفظ میکند و بیمار را از جراحیهای وسیع و تغییر شکلدهنده نجات میدهد.
به عنوان مثال، در مواجهه با تومورهای BCC در نواحی آناتومیک چالشبرانگیز مانند لبه پلک پایین، آلا (پره) بینی یا لاله گوش، جراحی میتواند منجر به نقصهای زیباییشناختی قابل توجهی شود. در این موارد، پرتودرمانی با انرژی پایین (Superficial X-ray) یا الکترونتراپی، بافت تومورال را تخریب کرده و ساختار طبیعی غضروف یا پلک را دستنخورده باقی میگذارد.
دکتر خدابخشی با تسلط کمنظیر بر انکولوژی سالمندان (گروهی که بیشترین درگیری با سرطان پوست را دارند و اغلب کاندیدای مناسبی برای جراحیهای طولانی نیستند) توانستهاند تقدیرنامه رسمی از وزیر بهداشت دریافت کنند.
«در مدیریت تومورهای پوستی غیر ملانومایی در نواحی سر و گردن، رادیوتراپی نه تنها یک درمان جایگزین، بلکه در بسیاری از بیماران مسن یا تومورهای نزدیک به چشم، درمان انتخابی (Treatment of Choice) برای حفظ کیفیت زندگی است.» – پروفسور ژان کلود بکر (Prof. Jean-Claude Becker)، متخصص برجسته درماتوانکولوژی اروپا.
دکتر یحیی دولتی؛ استاد برجسته درماتولوژی و تشخیص زودهنگام (Early Detection)
دکتر یحیی دولتی، از اساتید و بنیانگذاران مراکز تحقیقات پوست ایران، نقشی بیبدیل در خط مقدم مبارزه با تومورهای پوستی دارند. در زمینه درمان کارسینوم سلول پایهای (BCC) و سایر ضایعات پیشبدخیم مانند کراتوز اکتینیک، تخصص در تشخیص زودهنگام حرف اول را میزند. ایشان با استفاده از درماتوسکوپی دقیق، الگوهای عروقی و پیگمانی میکروسکوپی را تحلیل کرده و ضایعات را پیش از آنکه نیازمند مداخلات سنگین شوند، شناسایی و درمان میکنند.
روشهای مورد استفاده برای ضایعات سطحی بسیار کارآمد هستند. این روشها عبارتند از:
- کرایوتراپی (سرمادرمانی) با نیتروژن مایع برای ضایعات پیشسرطانی.
- کورتاژ و الکترودسیکاسیون برای تومورهای سطحی و کمخطر.
- اکسیزیونهای جراحی سرپایی با حاشیه اطمینان (Margin) استاندارد.
دکتر حبیبالله محمودزاده؛ فلوشیپ جراحی انکولوژی، متخصص در جراحیهای پیچیده ملانوما و تخلیه لنفاوی
هنگامی که با ملانومای تهاجمی روبهرو میشویم، مداخله یک جراح سرطان پوست با تجربه آکادمیک بالا ضروری است. دکتر حبیبالله محمودزاده، از جراحان برجسته انستیتو کانسر ایران، زمانی وارد عمل میشوند که تومور عمق پیدا کرده و خطر درگیری لنفاوی وجود دارد. تخصص اصلی ایشان در جراحیهای پیچیده انکولوژی و انجام تکنیک دقیق بیوپسی غده لنفاوی نگهبان (Sentinel Lymph Node Biopsy) است؛ تکنیکی که از تخلیه غیرضروری تمام غدد لنفاوی جلوگیری کرده و عوارضی مانند لنفادم (تورم دست و پا) را به حداقل میرساند.
ارزیابی وضعیت غدد لنفاوی در ملانوما با ضخامت بیش از 0.8 میلیمتر، یک استاندارد جهانی است. دکتر محمودزاده با تکیه بر دانش فلوشیپ جراحی انکولوژی، حاشیههای جراحی را با دقت تعیین کرده و در صورت اثبات درگیری لنفاوی، دیسکسیون کامل و ایمن لنفاوی را با رعایت آناتومی عصبی و عروقی انجام میدهند تا بیمار برای مراحل بعدی درمان آماده شود.
دکتر محمدعلی نیلفروشزاده؛ متخصص برجسته پوست و ماهر در جراحیهای ظریف تومورهای صورت
برداشتن تومورهای پوستی در ناحیه سر و گردن، نیازمند ترکیب دانش انکولوژی و هنر جراحی پلاستیک است؛ دکتر محمدعلی نیلفروشزاده، با تمرکز بر تکنیکهای پیشرفته از جمله مفاهیم پایه جراحی موهس (Mohs)، تومورهای این نواحی حساس را با هدف کمترین میزان اسکار (جای زخم) برمیدارند. در این روش، بافت به صورت لایه به لایه برداشته شده و در حین عمل زیر میکروسکوپ بررسی میشود تا اطمینان حاصل شود که هیچ سلول سرطانی در حاشیهها باقی نمانده است.
| نام پزشک | تخصص اصلی | نقش کلیدی در درمان سرطان پوست |
|---|---|---|
| دکتر رضا خدابخشی | رادیوانکولوژی | پرتودرمانی تومورهای صورت و پلک جهت حفظ بافت و درمان غیرتهاجمی |
| دکتر حبیبالله محمودزاده | جراحی انکولوژی | جراحی ملانومای پیشرفته و بیوپسی غده لنفاوی نگهبان |
| دکتر محمدعلی نیلفروشزاده | درماتولوژی و زیبایی | برداشتن ظریف تومورها و بازسازی نقایص پوستی صورت |
| دکتر پیام آزاده | مدیکال انکولوژی | دارودرمانی هدفمند و ایمونوتراپی برای تومورهای متاستاتیک |
دکتر پیام آزاده؛ متخصص بالینی سرطان (مدیکال انکولوژیست) و پیشرو در ایمونوتراپی ملانومای پیشرفته
در مواردی که ملانوما به ارگانهای دوردست مانند کبد، ریه یا مغز دستاندازی کرده باشد (متاستاز)، درمانهای موضعی مانند جراحی یا رادیوتراپی به تنهایی کفایت نمیکنند. در گذشته، شیمی درمانی سرطان پوست با داروهای سایتوتوکسیک استاندارد نتایج ناامیدکنندهای داشت. اما امروزه دکتر پیام آزاده، به عنوان یکی از پیشگامان کلینیکال انکولوژی، با بهرهگیری از ایمونوتراپی سرطان پوست و داروهای هدفمند (Targeted Therapy)، پارادایم درمانی این بیماران را تغییر دادهاند.
ایشان با بررسی جهشهای ژنتیکی تومور (مانند جهش BRAF V600)، داروهایی را تجویز میکنند که سیستم ایمنی خود بیمار را علیه سلولهای سرطانی فعال میسازد.
تحولات سالهای اخیر در مدیکال انکولوژی، بقای بیماران مبتلا به ملانومای مرحله چهارم را به طرز چشمگیری افزایش داده است. داروهای مهارکننده چکپوینتهای ایمنی، سلولهای T بدن را از حالت سرکوب خارج کرده و آنها را به سمت تومور هدایت میکنند. نشانههایی که مشخص میکند بیمار نیازمند ارجاع به مدیکال انکولوژیست است شامل موارد زیر میباشد:
- درگیری لنفاوی وسیع تایید شده در پاتولوژی.
- وجود متاستازهای دوردست (Stage IV).
- عود مجدد ملانوما پس از جراحیهای قبلی.
«ایمونوتراپی با مهارکنندههای چکپوینت (مثل Anti-PD-1 و Anti-CTLA-4)، تاریخچه طبیعی ملانومای پیشرفته را بازنویسی کرده است؛ ما اکنون به جای صحبت از ماهها بقا، از سالها زندگی باکیفیت برای این بیماران صحبت میکنیم.» – دکتر جیمز آلیسون (Dr. James Allison)، برنده جایزه نوبل و پیشگام ایمونوتراپی سرطان.
