هنگامی که با تشخیص بیماریهای بدخیم گوارشی مواجه میشویم، اولین و مهمترین سوال یافتن بهترین دکتر درمان سرطان معده است. با این حال، علم انکولوژی مدرن به اثبات رسانده است که مدیریت تومورهای گوارشی، به ویژه آدنوکارسینوم معده، فراتر از توانمندیهای یک فرد واحد است. استاندارد طلایی درمان در جهان امروز، تکیه بر یک تیم چندتخصصی است؛ تیمی منسجم متشکل از متخصصان برجسته که هر یک در مرحلهای خاص از درمان نقشآفرینی میکنند.
در این رویکرد، بهترین تیم درمان سرطان گوارش با بررسی دقیق مستندات بالینی، نقشه راهی یکپارچه برای بیمار ترسیم میکنند. بر اساس آمارهای جهانی، بیمارانی که در قالب تیمهای چندتخصصی مدیریت میشوند، افزایش بقای چشمگیری در حدود 15% تا 20% را تجربه میکنند.
پروفسور دیوید ایلگیت (Prof. David Ilson)، از متخصصان برجسته انکولوژی گوارش در مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ آمریکا، در این باره میگوید: «هیچ تصمیم درمانی در سرطانهای دستگاه گوارش نباید در انزوا گرفته شود؛ موفقیت بالینی، حاصل همافزایی تخصصهای جراحی، پرتودرمانی و مدیکال انکولوژی است.» در ادامه، چهرههای شاخص این تیم درمانی در ایران را بررسی میکنیم.
دکتر رضا خدابخشی؛ بهترین متخصص رادیوانکولوژی و طراح پروتکلهای درمانی ترکیبی
طراحی پروتکلهای درمانی ترکیبی نیازمند تسلطی همهجانبه بر رفتار بیولوژیک تومور است. دکتر رضا خدابخشی با بیش از ۳۰ سال تجربه بالینی و افزون بر ۲۵ سال تمرکز تخصصی در حوزه سرطان، یکی از ارکان اصلی تیمهای درمانی محسوب میشوند. کسب رتبه دوم بورد تخصصی کشوری و دریافت تقدیرنامه رسمی از وزیر بهداشت، نشاندهنده عمق دانش آکادمیک و تعهد بالینی ایشان است. حضور در دورههای فلوشیپ انکولوژی فرانسه (مدیکال انکولوژی و براکیتراپی) و رادیوتراپی پیشرفته در انگلستان، ایشان را به یک رادیوانکولوژیست معده با دیدگاه بینالمللی تبدیل کرده است.
تخصص ویژه ایشان در پیادهسازی پزشکی شخصیسازیشده است؛ به عنوان یک مثال بالینی واقعی، در بیمارانی با تومورهای ناحیه کاردیا (محل اتصال مری به معده)، تابش مستقیم و استاندارد میتواند به بافتهای سالم ریه و قلب آسیب برساند. طراحی دقیق میدانهای درمانی با تکنیکهای نوین، ضمن ریشهکن کردن سلولهای بدخیم، عوارض جانبی را به حداقل میرساند. این سطح از دقت، نیازمند همکاری مستمر با انجمن سرطان ایران و بهروزرسانی مداوم پروتکلها است.
دکتر محمدرضا میر؛ استاد بلامنازع جراحیهای پیچیده تومورهای گوارشی و گاسترکتومی (Subtotal/Total)
جراحی تومورهای پیشرفته گوارشی، نیازمند دستانی توانمند و ذهنی استراتژیک است؛ دکتر محمدرضا میر، از اساتید برجسته انستیتو کانسر ایران و یک پروفسور سرطان معده باسابقه، در مدیریت کیسهای بسیار پیچیده جراحی شناخته شدهاند. هنر یک انکوسورژن تنها در خارج کردن تومور خلاصه نمیشود، بلکه پاکسازی دقیق ایستگاههای لنفاوی عامل تعیینکنندهای در جلوگیری از عود مجدد بیماری است که ایشان در این زمینه تبحر ویژهای دارند.
در مواردی که تومور بخش وسیعی از بافت را درگیر کرده است، انجام عمل جراحی گاسترکتومی (Gastrectomy / برداشتن معده) به صورت توتال یا سابتوتال اجتنابناپذیر است. بازسازی مسیر گوارشی پس از این جراحیها نیازمند تکنیکهای ظریفی است تا بیمار بتواند کیفیت زندگی قابل قبولی را پس از ترخیص تجربه کند. بسیاری از همکاران، ایشان را به عنوان بهترین جراح سرطان معده در تهران برای مدیریت کیسهای ارجاعی و پرخطر میشناسند.
دکتر عبدالرضا پازوکی؛ پیشگام در جراحیهای کمتهاجمی و لاپاراسکوپی سرطان معده
تشخیص بیماری در مراحل اولیه (Early Stage)، پنجرهای طلایی برای استفاده از تکنیکهای جراحی کمتهاجمی میگشاید. دکتر عبدالرضا پازوکی از پیشگامان جراحیهای لاپاراسکوپیک دستگاه گوارش هستند. در این روش، نیازی به برشهای وسیع شکمی نیست؛ بلکه تومور با استفاده از ابزارهای میکروسکوپی و دوربینهای با وضوح بالا، با حداقل آسیب بافتی خارج میشود.
همانطور که در درمان تومورهای پیچیده سیستم عصبی مانند درمان سرطان نخاع دقت میلیمتری و انتخاب روش مناسب حیاتی است، در درمان سرطان معده نیز انتخاب رویکرد کمتهاجمی، نقش مهمی در تسریع روند بهبودی دارد. برای درک بهتر تفاوت رویکردهای جراحی، مقایسه زیر حائز اهمیت است:
| ویژگی بالینی | جراحی لاپاراسکوپی (کمتهاجمی) | جراحی باز (کلاسیک) |
|---|---|---|
| اندازه برش جراحی | چندین برش کوچک (0.5 تا 1.5 سانتیمتر) | برش وسیع خط میانی شکم |
| میزان درد پس از عمل | بسیار کمتر، کاهش نیاز به مسکن | متوسط تا شدید |
| مدت زمان بستری | کوتاهتر (۳ تا ۵ روز) | طولانیتر (۷ تا ۱۰ روز) |
دکتر پیام آزاده؛ متخصص برجسته در شیمیدرمانی هدفمند (Targeted Therapy) و ایمونوتراپی معده
مدیریت درمانهای سیستمیک و دارویی در دهههای اخیر پیشرفتهای شگرفی داشته است! دکتر پیام آزاده، از چهرههای شناختهشده کلینیکال انکولوژی، تخصص ویژهای در پیادهسازی Targeted Therapy (درمان هدفمند) و ایمونوتراپی دارند. شیمی درمانی معده دیگر به معنای تجویز یکسان دارو برای همه بیماران نیست. بررسی پروفایل ژنتیکی تومورها، مانند بیان بیش از حد پروتئین HER2، امکان استفاده از داروهای هوشمندی را فراهم میکند که مستقیما سلولهای تومورال را هدف قرار میدهند.
استفاده از داروهای هوشمند در کنار پروتکلهای رایج (مشابه اهمیت حساسیت دارویی و دقت در شیمی درمانی سرطان معده) نقش تعیینکنندهای در کنترل متاستازها و افزایش بقای بیماران دارد. ترکیب این درمانهای نوین سیستمیک با رادیوتراپیهای دقیق، اثربخشی درمان را به طور سینرژیستیک افزایش داده و در بسیاری از کیسهای پیشرفته، نتایج بالینی دور از انتظاری را رقم میزند.
دکتر ناصر ابراهیمی دریانی؛ فوقتخصص گوارش، قهرمان تشخیص زودهنگام و استیجینگ دقیق (EUS)
موفقیت هر پروتکل درمانی، در گرو تشخیص اولیه دقیق و تعیین مرحله (Staging) صحیح بیماری است! دکتر ناصر ابراهیمی دریانی، از مفاخر برجسته و فوق تخصص آنکولوژی گوارش، با بهرهگیری از تکنیکهای پیشرفتهای نظیر EUS (سونوگرافی آندوسکوپیک)، نقشی بیبدیل در این مرحله ایفا میکنند. با استفاده از EUS، عمق دقیق نفوذ تومور در لایههای دیواره معده و درگیری احتمالی غدد لنفاوی مجاور با دقتی در حد میلیمتر مشخص میشود.
پروفسور هرمان برنر (Prof. Hermann Brenner) از مرکز تحقیقات سرطان آلمان (DKFZ) در یک مقاله مرجع تاکید میکند: «بدون یک استیجینگ دقیق توسط تکنیکهای آندوسونوگرافی، احتمال تجویز درمانهای کمتر از حد نیاز (Under-treatment) یا بیشتر از حد نیاز (Over-treatment) به شدت افزایش مییابد.» این اطلاعات دقیق بالینی، خوراک اطلاعاتی حیاتی برای جراحان و رادیوانکولوژیستها جهت ترسیم نقشه راه نهایی است.
چگونه از بین این تیم، پزشک مناسب خود را انتخاب کنیم؟ (قدم اول کجاست؟)
مواجهه با لیستی از متخصصان برجسته ممکن است در ابتدا گیجکننده به نظر برسد؛ قدم اول و اصولی، مراجعه به یک رادیوانکولوژیست جامعنگر (مانند دکتر خدابخشی) یا یک فوق تخصص گوارش متبحر است. این متخصصان با بررسی نتایج پاتولوژی، آندوسکوپی و تصویربرداریها، موقعیت دقیق شما را در مسیر درمان ارزیابی کرده و در صورت نیاز، شما را به جراح مناسب ارجاع داده یا پروتکلهای شیمیدرمانی/پرتودرمانی نئوادجوانت (پیش از عمل) را آغاز میکنند.
مراحل کلی برای شروع روند درمانی صحیح عبارتند از:
- تکمیل مدارک تشخیصی شامل پاتولوژی، سیتی اسکن و در صورت لزوم EUS.
- مراجعه به متخصص رادیوانکولوژی برای تعیین استراتژی کلان درمانی (MDT approach).
برای دریافت نوبت مشاوره تخصصی و قرار گرفتن در مسیر صحیح درمانی با دکتر خدابخشی، میتوانید از طریق راههای ارتباطی زیر اقدام نمایید:
- شماره تماس: ۰۹۳۶۶۳۹۷۵۴۷ – ۰۹۱۹۲۴۳۴۸۰۸
- آدرس: تهران، بلوار آیت الله کاشانی، خیابان اباذر، پلاک ۷۴، طبقه ۵، واحد ۵۰۳
