در رویارویی با تومورهای بدخیم ناحیه سر و گردن، هدف کادر درمان منحصرا حذف توده سرطانی نیست؛ بلکه حفظ توانایی صحبت کردن، تنفس طبیعی و بلعیدن بیمار در اولویت قرار دارد. به همین دلیل، جستجو برای بهترین دکتر سرطان گلو نباید به یافتن یک تکتخصص محدود شود. مدیریت کارآمد HNSCC (سرطان سلولهای سنگفرشی سر و گردن) نیازمند مداخله یک تیم چندتخصصی یا Multi-disciplinary است که شامل جراح، پرتودرمانگر و مدیکال انکولوژیست میشود. در این راهنما، اشخاص سرشناس هر حوزه را بر اساس نیاز دقیق شما و با رویکرد حفظ اندام (Organ Preservation) معرفی کردهایم تا مسیر درمان با بالاترین کیفیت ممکن طی شود.
دکتر رضا خدابخشی؛ بهترین متخصص رادیوانکولوژی و پیشگام درمانهای غیرجراحی (حفظ حنجره)
تومورهای حنجره و حلق از معدود بدخیمیهایی هستند که در صورت تشخیص و ارزیابی دقیق، میتوانند با روشهای غیرتهاجمی مدیریت شوند. در بسیاری از کیسهای بالینی، استفاده از پروتکلهای پیشرفته پرتو درمانی حنجره همراه با درمانهای سیستمیک، بیمار را از جراحیهای سنگین و از دست دادن دائمی صدا بینیاز میکند. این مسیر پیچیده نیازمند طراحی دقیق میدانهای درمانی است تا بافتهای سالم اطراف از جمله غدد بزاقی و نخاع کمترین آسیب را ببینند.
به عنوان بهترین رادیوانکولوژیست کشور، دکتر رضا خدابخشی با بهرهگیری از تکنیکهای نوین مانند IMRT، شانس درمان قطعی سرطان گلو بدون جراحی را به میزان قابل توجهی افزایش دادهاند. ایشان با بیش از ۳۰ سال تجربه بالینی موفق و کسب رتبه دوم بورد تخصصی کشوری، رویکردی کاملا مبتنی بر شواهد (Evidence-based) در مدیریت تومورهای سر و گردن دارند.
دورههای تکمیلی ایشان در مراکز معتبر اروپایی، پایهگذار پروتکلهای درمانی منحصربهفردی در ایران شده است که مستقیما بر بهبود نرخ بقا و کیفیت زندگی بیماران تاثیر میگذارد. ترکیب دانش روز اروپا با تجربه ویزیت هزاران بیمار، ایشان را به مرجعی قابل اعتماد در درمان سرطان گلو تبدیل کرده است.
برجستهترین سوابق علمی و حرفهای دکتر خدابخشی شامل موارد زیر است:
- گذراندن دوره تخصصی انکولوژی سالمندان (مدیکال انکولوژی) در کشور فرانسه.
- طی کردن دوره پیشرفته رادیوتراپی تومورهای سالید در انگلستان.
- تخصص ویژه در تکنیک براکیتراپی (پرتودرمانی داخلی) با مدرک رسمی از فرانسه.
- دریافت تقدیرنامه رسمی از وزیر بهداشت به پاس بیش از ۲۵ سال خدمت در مدیریت بیماران انکولوژی.
دکتر بابک ساعدی؛ استاد تمام و متخصص جراحیهای پیچیده و حفظ اندام در سر و گردن
در مواردی که شرایط پاتولوژیک تومور ایجاب کند که مداخله جراحی به عنوان خط اول درمان انتخاب شود، مهارت جراح در تعیین حاشیههای امن (Clear Margins) ضمن حفظ ساختارهای حیاتی، نقش تعیینکنندهای دارد. دکتر بابک ساعدی، به عنوان یک جراح سر و گردن در تهران، با تمرکز بر تکنیکهای جراحی محافظهکارانه (Conservative Surgery)، تلاش میکنند تا جای ممکن از لارنجکتومی توتال (برداشتن کامل حنجره) جلوگیری کنند. در کیسهای درگیری سوپراگلوتیک، تکنیکهای ایشان امکان حفظ عملکرد اسفنکتری حنجره را فراهم میآورد تا بیمار پس از دوران نقاهت، دچار آسپیراسیون و اختلالات شدید بلع نشود.
پروفسور ساعدی با تکیه بر سالها تدریس در دانشگاه علوم پزشکی تهران و مدیریت پروندههای ارجاعی پیچیده، دیدگاهی چندبعدی به تومورهای این ناحیه دارند. ایشان به عنوان بهترین متخصص سرطان حنجره در حوزه جراحیهای باز، در برنامهریزی قبل از عمل (Pre-operative Planning) از نقشه برداری دقیق سه بعدی استفاده میکنند. این دقت میکروسکوپی در حین عمل، باعث میشود تا بافتهای عضلانی و عصبی مرتبط با تکلم کمترین آسیب تروماتیک را متحمل شوند و بیمار شانس بالایی برای بازتوانی صوتی داشته باشد.
دکتر ابراهیم رزمپا؛ متبحر در جراحیهای لیزری و کمتهاجمی تومورهای گلو
تشخیص زودهنگام دیسپلازیها و کارسینومهای درجا (CIS) در ناحیه گلو، پنجرهای طلایی برای استفاده از تکنیکهای کمتهاجمی باز میکند. دکتر ابراهیم رزمپا، با تبحر ویژه در استفاده از لیزر CO2، تومورهای اولیه را بدون نیاز به ایجاد برشهای خارجی روی گردن (Transcervical) از بین میبرند. این رویکرد که تحت عنوان جراحی میکروسکوپی ترانساورال (TLM) شناخته میشود، نه تنها مدت زمان بستری را به حداقل میرساند، بلکه بهترین استراتژی برای حفظ تارهای صوتی در تومورهای استیج 1 و 2 گلوتی محسوب میگردد.
دکتر استیون زایتلس (Steven Zeitels)، استاد جراحی حنجره در دانشکده پزشکی هاروارد، در مقالهای مروری به اهمیت این روش اشاره کرده و میگوید: «استفاده از لیزرهای جراحی در تومورهای اولیه حنجره، پارادایم درمان را از بقای صرف، به سمت حفظ بینقص کیفیت صدای انسان تغییر داده است؛ دستاوردی که در دهههای گذشته غیرممکن به نظر میرسید.»
تخصص دکتر رزمپا در پیادهسازی این تکنیک ظریف، از فیبروزهای گسترده بعد از عمل جلوگیری کرده و آناتومی طبیعی راه هوایی بیمار را دستنخورده باقی میگذارد.
دکتر علی یعقوبی جویباری؛ پیشگام در شیمیدرمانی هدفمند (Targeted Therapy) و ایمونوتراپی سرطانهای سروگردن
هنگامی که سلولهای بدخیم به غدد لنفاوی گردنی دستاندازی کرده یا تومور در فاز پیشرفته موضعی (Locally Advanced) قرار داشته باشد، درمانهای سیستمیک به عنوان بازوی اصلی مهار بیماری وارد عمل میشوند. در این مرحله، انتخاب پروتکلهای نوین شیمی درمانی سرطان گلو و داروهای هوشمند، تخصص دکتر علی یعقوبی جویباری است. ایشان با تسلط بر پروفایلهای ژنتیکی تومور (مانند وضعیت گیرندههای EGFR)، از شیمی درمانی هدفمند سرطان حلق بهره میبرند که برخلاف سایتوتوکسیکهای کلاسیک، تنها به سلولهای جهشیافته حمله کرده و عوارض جانبی مخرب بر سیستم ایمنی و فیزیک بیمار را به شدت کاهش میدهد.
پروفسور رابرت فریس (Robert Ferris)، متخصص برجسته ایمونوتراپی تومورهای سر و گردن در مرکز سرطان UPMC، معتقد است: «ورود مهارکنندههای چکپوینت ایمنی (Immune Checkpoint Inhibitors) به پروتکل درمان HNSCC، نرخ بقای بیمارانی که پیشتر هیچ گزینه درمانی نداشتند را تا 30% در فازهای متاستاتیک ارتقا داده است.»
دکتر یعقوبی جویباری با اجرای دقیق همین پروتکلهای بینالمللی در ایران، توانستهاند پاسخهای بالینی شگرفی در تومورهای مقاوم به درمان ایجاد کنند.
| ویژگی درمانی | شیمیدرمانی کلاسیک (سایتوتوکسیک) | درمان هدفمند و ایمونوتراپی (Targeted Therapy) |
|---|---|---|
| مکانیسم اثر | از بین بردن تمام سلولهای با رشد سریع (سالم و سرطانی) | مسدود کردن مسیرهای سیگنالینگ اختصاصی تومور (مثل EGFR) |
| عوارض جانبی شایع | ریزش مو، ضعف شدید ایمنی، موکوزیت حاد | راشهای پوستی خفیف، واکنشهای اتوایمیون قابل کنترل |
| تاثیر بر کیفیت زندگی | افت شدید توان فیزیکی در طول دوره درمان | حفظ نسبی انرژی و توانایی انجام فعالیتهای روزمره |
دکتر صالح محبی؛ سرآمد در جراحیهای بازسازی و پیوند پس از برداشتن تومور
در سناریوهای پیچیدهای که به دلیل تهاجم وسیع تومور به غضروفها و بافتهای نرم، انجام عمل جراحی وسیع اجتنابناپذیر است، چالش اصلی تیم پزشکی پس از حذف تومور آغاز میشود. یک دکتر جراحی لارنجکتومی (Laryngectomy) مجرب میداند که بیمار پس از این عمل در معرض دیسفاژی (اختلال بلع) شدید قرار دارد.
دکتر صالح محبی، فوق تخصص تومورهای سر و گردن و فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه از آلمان، با تسلط بینظیر بر جراحیهای ترمیمی (Reconstructive Surgery)، نقصهای بافتی ایجاد شده را با استفاده از فلپهای آزاد میکرواسکولار (مانند فلپ رادیال فورآرم) بازسازی میکنند تا مسیر گوارشی و تنفسی مجددا یکپارچه شود.
این مداخلات ترمیمی نیازمند ظرافت آناستوموز عروق میکروسکوپی در ناحیه گردن است که موفقیت آن مستقیما با تجربه جراح ارتباط دارد. رویکرد دکتر محبی در بازسازی حنجره و حلق، امکان جایگذاری موفق پروتزهای صوتی (TEP) را در آینده برای بیمار فراهم میآورد. مزایای این سطح از جراحی ترمیمی شامل موارد زیر است:
- کاهش چشمگیر ریسک فیستولهای بزاقی و عفونتهای مزمن بعد از عمل.
- بازگشت سریعتر توانایی بلع طبیعی و کاهش وابستگی به لوله تغذیه (PEG).
- ایجاد بستر آناتومیک مناسب برای توانبخشی گفتار با دستگاههای الکترولارینکس یا دریچههای یکطرفه.
