وقتی صحبت از تشخیص و مدیریت تومورهای بدخیم تنفسی به میان میآید، جستجو برای یافتن یک فرد واحد به عنوان «بهترین دکتر سرطان ریه» اساسا با استانداردهای مدرن پزشکی در تضاد است. در دنیای امروز، مدیریت این بیماری پیچیده نیازمند یک رویکرد چندتخصصی (Multi-disciplinary) است. هر مرحله از کار، از استخراج نمونه اولیه تا اجرای پیشرفتهترین پروتکلهای دارویی یا پرتوتابی، به یک متخصص درمان سرطان ریه با مهارتهای ویژه نیاز دارد؛ بنابراین معرفی یک شخص حقیقی به عنوان برترین پزشک مطلق نه تنها علمی نیست، بلکه گمراهکننده است.
به جای ایجاد سردرگمی میان دهها نام مختلف، در این راهنما تیمی از برجستهترین اساتید ایران را بر اساس تخصص دقیق آنها در چرخه درمان بررسی میکنیم؛ طبق دادههای معتبر بالینی، رویکردهای تیمی میتوانند شانس بقای بیماران را تا بیش از 15% افزایش دهند. در ادامه، با چهرههای شاخص این حوزه که هر یک قهرمان بخش خاصی از این مسیر دشوار هستند، آشنا خواهیم شد تا با دیدگاهی روشنتر مسیر بهبودی را آغاز کنید.
دکتر رضا خدابخشی؛ بهترین متخصص رادیوانکولوژی و پیشگام در درمانهای ترکیبی سرطان ریه
رادیوتراپی در تومورهای قفسه سینه، مرز باریک و حساسی میان نابودی بافت بدخیم و حفظ ارگانهای حیاتی مانند قلب و بخشهای سالم ریه است! دکتر رضا خدابخشی، متخصص رادیوانکولوژی با بیش از سال تجربه بالینی بیوقفه و کسب رتبه دوم بورد تخصصی کشور، یکی از وزنههای سنگین در حوزه Radiation Oncology محسوب میشوند. تخصص بنیادین ایشان، طراحی میدانهای درمانی پیچیده سهبعدی است؛ جایی که تنظیم زاویه و شدت میلیمتری پرتوها، تعیینکننده عوارض جانبی و نتیجه نهایی خواهد بود. گذراندن دورههای تخصصی رادیوتراپی در انگلستان، ایشان را به مرجعی قابل اتکا برای مدیریت تومورهای چسبیده به عروق بزرگ تبدیل کرده است.
یکی از چالشهای اساسی در درمان سرطان ریه، مدیریت بیمارانی است که به دلیل درگیریهای وسیع یا ضعف جسمانی، کاندید مناسبی برای جراحی نیستند. در این شرایط بحرانی، تکنیکهایی مانند Brachytherapy (براکیتراپی) که دکتر خدابخشی دورههای پیشرفته آن را در فرانسه گذراندهاند، نقش تعیینکنندهای ایفا میکند. فلوشیپ انکولوژی سالمندان از فرانسه (Medical Oncology)، به ایشان دیدگاهی استراتژیک در تنظیم پروتکلهای ترکیبی برای بیماران مسن دارای بیماریهای زمینهای داده است؛ دریافت تقدیرنامه از وزیر بهداشت نیز بازتابی از همین مهارتها در هدایت ایمنِ مسیر درمان است.
دکتر دیوید گاندارا (Dr. David Gandara)، محقق برجسته انکولوژی قفسه سینه در ایالات متحده، در خصوص اهمیت این تخصص میگوید: «آینده موفقیتآمیز در کنترل تومورهای ریه، در گرو ادغام هوشمندانه رادیوتراپی با دقت بالا و درمانهای سیستمیک است؛ هنری که تنها از یک رادیوانکولوژیست مسلط بر فیزیک پزشکی نوین برمیآید.»
☎️ تماس: 09366397547
📫 آدرس: تهران بلوار ایت الله کاشانی خیابان اباذر پ ۷۴ ط ۵ واحد ۵۰۳
⭕ساعات کاری مطب: شنبه و سه شنبه، از ساعت ۱۸ الی ۲۰
دکتر عزیزالله عباسی؛ برترین جراح قفسه سینه (توراکس) برای جراحیهای پیچیده ریه
زمانی که توده ریوی به ابعاد خاصی میرسد یا در موقعیتهای آناتومیک دشوار مانند ناف ریه قرار میگیرد، نقش یک جراح توراکس با مهارتهای استثنایی پررنگ میشود! دکتر عزیزالله عباسی، فوق تخصص جراحی قفسه سینه و شناختهشده به عنوان بهترین جراح قفسه سینه برای کیسهای پرخطر، نامی معتبر در انجام بازسازیهای پیچیده تنفسی هستند. هنر اصلی ایشان در اجرای عملهای حساسی نظیر لوبکتومی و پنومونکتومی است که نیازمند جداسازی دقیق شریانها و وریدهای درگیر از بافت سرطانی میباشد.
در علم Thoracic Surgery، توانایی تصمیمگیری قاطع در لحظه و مدیریت خونریزیهای ناگهانی حین عمل، تفاوت میان موفقیت و شکست را رقم میزند؛ دکتر عباسی با سالها حضور مستمر در اتاقهای عمل سنگین، توانایی خود را در خارج کردن کامل حاشیههای تومور و پاکسازی دقیق غدد لنفاوی مدیاستن ثابت کردهاند. برای بیمارانی که نیازمند یک مداخله تهاجمی اما نجاتبخش هستند، پنجههای طلایی ایشان ایمنترین انتخاب است.
انواع جراحیهای پیچیدهای که در این سطح انجام میشوند عبارتند از:
- لوبکتومی (Lobectomy)؛ برداشتن دقیق یک لوب از ریه با هدف حفظ حداکثری ظرفیت تنفسی بیمار برای زندگی پس از عمل.
- پنومونکتومی (Pneumonectomy)؛ تخلیه کامل یک ریه در مواردی که تومور ریشههای اصلی برونش را به طور کامل درگیر کرده است.
- رزکسیون آستینی (Sleeve Resection)؛ برداشتن بخش سرطانی از راههای هوایی اصلی و پیوند زدن مجدد بافتهای سالم تنفسی به یکدیگر.
دکتر اردا کیانی؛ استاد بلامنازع ریه مداخلهای (Interventional Pulmonology) و تشخیص زودهنگام
پیش از آغاز هرگونه مداخله تهاجمی، در اختیار داشتن نقشه دقیق پاتولوژی و تعیین مرحله دقیق گسترش بیماری (Staging) الزامی است. اینجاست که دانش Interventional Pulmonology (ریه مداخلهای) وارد عمل میشود تا مسیر تاریک تشخیص را روشن کند. دکتر اردا کیانی، به عنوان یک فوق تخصص سرطان ریه در تهران و چهرهای شاخص در بیمارستان مسیح دانشوری، استاد بلامنازع استفاده از روشهای کمتهاجمی برای تشخیصهای فوقدقیق هستند.
ارزشمندترین ابزار تشخیصی در این مرحله، سونوگرافی داخل ریوی یا EBUS است؛ دکتر کیانی با استفاده از این تکنیک ظریف، بدون نیاز به باز کردن استخوان جناغ سینه، مستقیما از غدد لنفاوی ملتهبِ داخل قفسه سینه نمونهبرداری میکنند تا وسعت گسترش سلولی با دقتی نزدیک به 98% اثبات شود. علاوه بر مهارت در برونکوسکوپی پیشرفته، ایشان برای بیمارانی که تومور، مسیر نای آنها را مسدود کرده است، با استنتگذاری فوری راه تنفس را باز کرده و زمان لازم برای شروع پرتوتابی را میخرند.
دکتر کامبیز شیخی؛ متخصص خط شکن در جراحیهای کمتهاجمی ریه (VATS)
با پیشرفت ابزارهای تصویربرداری و کشف زودهنگام ندولهای ریوی، رویکرد جراحی در بسیاری از کیسها به سمت روشهای حفظکننده بافت تغییر یافته است؛ دکتر کامبیز شیخی، جراح توراکس با دانش بهروز و مسلط بر تکنیکهای مدرن، پیشگام بلامنازع جراحیهای VATS (Video-Assisted Thoracoscopic Surgery) در ایران هستند. در این متد پیشرفته، به جای ایجاد شکافهای عمیق عضلانی و باز کردن دندهها با اکارتور، تومور از طریق چند برش یک تا دو سانتیمتری و با هدایت دوربینهای با وضوح بالا خارج میگردد.
ارزش بالینی این تکنیک برای بیمار غیرقابل چشمپوشی است؛ کاهش چشمگیر درد پس از عمل، جلوگیری از عفونتهای بیمارستانی، حفظ یکپارچگی دیواره قفسه سینه و ترخیص بسیار سریعتر. اگر توده شما در مراحل اولیه (Early Stage) تشخیص داده شده است، نیازی به تحمل عوارض جراحی باز ندارید؛ دکتر شیخی با آمار موفقیت خیرهکننده در اجرای این روش ظریف، استانداردهای جدیدی را در ریکاوری بیماران انکولوژیک به ثبت رساندهاند.
دکتر پیام آزاده؛ نامی آشنا در ایمونوتراپی و درمانهای سیستمیک (تارگت تراپی)
هنگامی که سلولهای بدخیم از بافت اولیه ریه نشت کرده و به ارگانهای دوری مانند مغز یا کبد دستاندازی میکنند (متاستاز)، تیغ جراحی دیگر راهکار اصلی و منطقی نخواهد بود. در این فاز پیچیده، دکتر پیام آزاده، متخصص کلینیکال انکولوژی، با تسلط بر مدرنترین پروتکلهای دارویی به مدیریت سیستمیک بیماری میپردازند. تخصص تحسینبرانگیز ایشان در ایمونوتراپی سرطان ریه و تجویز درمان هدفمند (Targeted Therapy)، پارادایم بقای بیماران در مراحل پیشرفته (Stage IV) را به کلی دگرگون کرده است.
برخلاف داروهای سنتی که تمام سلولهای با تکثیر سریع را از بین میبرند، رویکردهای نوین Immunotherapy به سیستم ایمنی خاموششدهی بیمار آموزش میدهند تا خود، تومور را شناسایی و منهدم کند. اجرای موفق این روش نیازمند بررسی دقیق مارکرهای ژنتیکی (مانند PD-L1 یا جهشهای EGFR) است. دکتر آزاده با در هم آمیختن هوشمندانه این تکنیکها با متدهای استانداردی نظیر شیمی درمانی سرطان ریه، طولانیترین پاسخ درمانی (Chemotherapy Response) را با مدیریت دقیقِ سمیت دارویی برای بیماران رقم میزنند.
پروفسور چارلز سوانتون (Prof. Charles Swanton)، دانشمند ارشد و انکولوژیست نامدار بریتانیایی، در تبیین این تحول علمی تأکید میکند: «ورود درمانهای تارگت و داروهای مهارکننده نقاط بازرسی ایمنی، تاریخچه طبیعی تومورهای بدخیم تنفسی را بازنویسی کرده و بقای باکیفیت بیمارانی را که پیشتر امیدی برای آنها متصور نبودیم، به شکل شگفتانگیزی ارتقا داده است.»
آیا برای درمان سرطان ریه باید به همه این پزشکان مراجعه کنم؟ (Tumor Board چیست؟)
یکی از رایجترین و منطقیترین سوالات بیماران پس از مشاهده یک گزارش پاتولوژی نگرانکننده این است که مسیر عملی از مطب کدام پزشک آغاز میشود؟ واقعیت این است که شما برای شروع مسیر بهبودی، نیازی ندارید شخصا در مطب تکتک این اساتید سرگردان شوید. معمولا در گام نخست، بیمار با در دست داشتن سیتی اسکن غیرطبیعی، به یک متخصص رادیوانکولوژی مجرب یا یک دکتر متخصص تومور ریه مراجعه میکند. پس از مسجل شدن تشخیص، پرونده شما وارد یک کمیسیون تخصصی به نام تومور بورد ریه میشود تا خرد جمعی درباره آن تصمیمگیری کند.
در جلسات تومور بورد، جمعی از متخصصین شامل رادیوانکولوژیست، جراح توراکس، پاتولوژیست و متخصصین تصویربرداری گردهم میآیند تا شرایط فیزیولوژیک بیمار و ماهیت تومور را تحلیل کنند. نتیجه این نشست علمی، تدوین یک نقشه راه اختصاصی (Personalized Medicine) است.
به عنوان مثال، ممکن است بورد تصمیم بگیرد بیمار ابتدا توسط دکتر خدابخشی تحت تابشدرمانی قرار گیرد تا تومور کوچک (Downstaging) شود و سپس برای خروج نهایی به دکتر عباسی ارجاع داده شود؛ این سیستم ارجاع درونگروهی، خطاهای فردی را به صفر رسانده و بالاترین سطح استاندارد پزشکی را تضمین میکند.
| مرحله بالینی در چرخه درمان | تخصص مورد نیاز برای اقدام | مداخله کلیدی و حیاتی |
|---|---|---|
| تشخیص اولیه و استیجینگ | ریه مداخلهای (Interventional Pulmonology) | برونکوسکوپی، EBUS، استخراج امن بافت |
| طراحی استراتژی کلان | تومور بورد (کمیسیون چندتخصصی) | بررسی مارکرها، تعیین توالی دقیق جراحی و پرتو |
| کنترل موضعی غیرتهاجمی | رادیوانکولوژی (Radiation Oncology) | براکیتراپی، تابشدرمانی سهبعدی بافت درگیر |
| مداخله جراحی و تخلیه | جراحی توراکس (Thoracic Surgery) | خارج کردن ایمن تومور (عمل باز یا VATS) |
| کنترل سیستمیک و متاستاز | مدیکال انکولوژی | ایمونوتراپی، درمانهای هدفمند، داروهای سیتوتوکسیک |
برای جلوگیری از اتلاف زمان طلایی (Golden Time) در فرآیند ارجاع میان متخصصین، همواره به این پروتکلهای عملی توجه داشته باشید:
- حفظ دقیق بلوکهای پاتولوژی؛ نمونه بافتی اولیه که در آزمایشگاه تثبیت میشود، سرمایه اصلی شماست. این بلوکها باید برای انجام تستهای ژنتیکی و تعیین نوع تارگت تراپی در شرایط استاندارد نگهداری و به انکولوژیست تحویل داده شوند.
- تجمیع مدارک تصویربرداری؛ پیش از حضور در کمیسیون یا مطب پزشک ارجاعی، تمام دیسکهای پت اسکن (PET Scan) و سیتی اسکنها را بر اساس تاریخ مرتب کنید؛ مقایسه ابعاد تومور در گذر زمان برای پزشک حیاتی است.
- اعتماد به تصمیمات مبتنی بر بورد؛ از اصرار به انجام جراحی در مواردی که تومور بورد روشهای غیرجراحی مانند رادیوتراپی پیشرفته را پیشنهاد میدهد، اکیدا پرهیز کنید؛ چرا که گاهی دستکاری بیموقع تومور، باعث انتشار سریع سلولها در خون میشود.





پدرم تازه جواب پاتولوژی گرفته و نوشته NSCLC. هنوز مرحله بیماری مشخص نیست. برای شروع بهتره اول پیش جراح بریم یا انکولوژیست؟
در این شرایط بهتر است ابتدا مرحلهبندی بیماری و مشخصات دقیق پاتولوژی تکمیل شود. بسته به نتایج، ممکن است بیمار به انکولوژیست، جراح توراکس یا متخصص ریه مداخلهای ارجاع شود و در موارد پیچیده تصمیمگیری در تومور بورد انجام گیرد.
توی جواب پدرم نوشته توده 4 سانتیمتری و چند لنفنود مدیاستینال. آیا هنوز امکان جراحی هست یا نه؟
صرفاً اندازه توده و وجود لنفنود برای تعیین امکان جراحی کافی نیست. محل تومور، تعداد و محل غدد لنفاوی، وجود یا عدم وجود متاستاز و وضعیت عمومی بیمار باید بررسی شود.
یه سوال درباره تومور بورد داشتم، بیمار خودش باید درخواست کنه پروندهاش بره تومور بورد یا پزشک این کارو انجام میده؟
معمولاً پزشک یا مرکز درمانی پرونده را برای بررسی چندتخصصی مطرح میکند. بیمار میتواند از پزشک خود سؤال کند که آیا پرونده در جلسه چندتخصصی بررسی شده و نظر تیم درمان درباره ترتیب درمان چیست.
مادرم 72 سالشه و همزمان فشار خون و مشکل قلبی داره. اگر سرطان ریه داشته باشه، حتماً باید جراحی بشه یا سن و بیماریهای زمینهای هم مهمه؟
سن بهتنهایی مانع جراحی نیست، اما عملکرد قلب و ریه، توانایی جسمی و بیماریهای زمینهای در ارزیابی خطر جراحی اهمیت زیادی دارند. در بعضی بیماران، روشهای غیرجراحی مانند پرتودرمانی دقیق میتوانند گزینه مناسبتری باشند.
توی مقاله درباره چند تا متخصص مختلف صحبت شده. واقعاً لازمه بیمار خودش تکتک این پزشکا رو پیدا کنه و ویزیت بشه؟
خیر، معمولاً چنین الزامی وجود ندارد. مسیر درمان بر اساس تشخیص و مرحله بیماری مشخص میشود و متخصص اصلی میتواند در صورت نیاز بیمار را به جراح توراکس، ریه مداخلهای، رادیوانکولوژیست یا انکولوژیست ارجاع دهد.
برای نمونهبرداری از توده ریه، همیشه باید جراحی باز انجام بشه؟
خیر. بسته به محل توده و غدد لنفاوی، روشهایی مانند برونکوسکوپی، EBUS یا نمونهبرداری سوزنی میتوانند مطرح باشند. انتخاب روش به نظر متخصص ریه یا تیم درمان و شرایط تصویربرداری بستگی دارد.
برونکوسکوپی برای پدرم پیشنهاد شده ولی خیلی از بیهوشی میترسه. این کار معمولاً با بیهوشی کامل انجام میشه؟
نوع بیحسی یا بیهوشی به نوع برونکوسکوپی، روش مورد استفاده و شرایط بیمار بستگی دارد. بسیاری از اقدامات برونکوسکوپی با آرامبخشی و بیحسی انجام میشوند، اما تصمیم نهایی را تیم انجامدهنده تعیین میکند.
جواب پاتولوژی ما نوشته Adenocarcinoma و PD-L1 هم 60 درصد شده. این عدد برای انتخاب درمان مهمه؟
بله، میزان بیان PD-L1 میتواند در انتخاب برخی درمانهای سیستمیک، بهویژه ایمونوتراپی، مؤثر باشد. البته تصمیم درمان فقط بر اساس PD-L1 گرفته نمیشود و بررسی جهشهای ژنتیکی و مرحله بیماری نیز اهمیت دارد.
برای EGFR مثبت بودن باید آزمایش جداگانه انجام بشه؟ توی پاتولوژی معمولی ما چیزی درباره EGFR ننوشته.
بله، بررسی EGFR معمولاً به آزمایشهای مولکولی اختصاصی نیاز دارد و ممکن است همراه با سایر مارکرهای ژنتیکی انجام شود. در سرطان ریه غیرکوچک، بهخصوص آدنوکارسینوم، این بررسی میتواند در انتخاب درمان هدفمند اهمیت داشته باشد.
برادرم سرطان ریه داره و PET اسکن گفته یه ضایعه هم در کبد دیده شده. توی این شرایط دیگه جراحی ریه فایده نداره؟
وجود ضایعه کبدی بهتنهایی به معنای قطعی بودن متاستاز نیست و باید ماهیت آن مشخص شود. اگر متاستاز تأیید شود، برنامه درمان معمولاً تغییر میکند و درمانهای سیستمیک نقش مهمتری پیدا میکنند؛ با این حال تصمیم نهایی به تعداد و محل ضایعات و شرایط کلی بیمار بستگی دارد.
پدرم بعد از نمونهبرداری خیلی سرفه میکنه. دو روزه ادامه داره. این موضوع طبیعیه یا باید دوباره ببریمش بیمارستان؟
سرفه خفیف پس از برخی روشهای نمونهبرداری ممکن است رخ دهد، اما تنگی نفس، درد شدید قفسه سینه، تب، خونریزی قابل توجه یا تشدید علائم نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است. بهتر است علائم جدید را به پزشک انجامدهنده اطلاع دهید.
توی CT نوشته ندول 18 میلیمتری در لوب تحتانی راست. آیا برای همچین ندولی باید حتماً نمونهبرداری انجام بشه؟
همه ندولهای ریوی الزاماً نیاز به نمونهبرداری ندارند. اندازه، شکل ندول، محل آن، سابقه سیگار، سن بیمار و تغییرات ندول در تصویربرداریهای قبلی در تعیین اقدام بعدی مؤثر هستند.
اگر سرطان ریه در مرحله یک تشخیص داده شده باشه، حتماً باید دنبال جراح توراکس بگردیم؟
در بسیاری از بیماران مرحله یک، جراحی یکی از درمانهای اصلی است، اما مناسب بودن آن باید بر اساس عملکرد ریه، وضعیت قلبی و شرایط کلی بیمار ارزیابی شود. در افرادی که جراحی برایشان مناسب نیست، پرتودرمانی استریوتاکتیک نیز میتواند مطرح باشد.
مادرم COPD داره و دکتر گفته ریسک عمل براش بالاست. آیا یعنی دیگه هیچ راه درمانی برای توده ریهاش وجود نداره؟
خیر. بالا بودن خطر جراحی به معنای نبود گزینه درمانی نیست. بسته به مرحله و نوع تومور، پرتودرمانی دقیق، درمان دارویی یا ترکیبی از روشها میتواند بررسی شود. عملکرد واقعی ریه و شرایط عمومی بیمار باید ارزیابی شود.
کسی که عمل VATS انجام داده معمولاً چند روز بعد میتونه راه بره و کارهای عادی خودش رو انجام بده؟
زمان بهبودی پس از VATS به نوع عمل، وسعت برداشت بافت، وضعیت ریه و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. معمولاً دوره نقاهت آن نسبت به جراحی باز کوتاهتر است، اما زمان دقیق بازگشت به فعالیت باید توسط جراح تعیین شود.
پدرم بعد از عمل لوبکتومی هنوز موقع راه رفتن نفسش میگیره. یک ماه از عمل گذشته. این مقدار تنگی نفس طبیعیه؟
پس از لوبکتومی ممکن است مدتی تنگی نفس وجود داشته باشد، اما شدت و روند آن اهمیت دارد. اگر تنگی نفس جدید، رو به افزایش یا همراه با درد قفسه سینه، تب یا افت اکسیژن باشد، باید توسط جراح یا متخصص ریه بررسی شود.
توی گزارش پاتولوژی نوشته حاشیه جراحی منفی ولی یکی از غدد لنفاوی مثبت شده. یعنی با اینکه تومور کامل برداشته شده باز هم ممکنه نیاز به درمان داشته باشم؟
بله، درگیری غدد لنفاوی میتواند خطر عود بیماری را افزایش دهد و ممکن است نیاز به درمان تکمیلی ایجاد کند. تصمیم درباره شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا سایر درمانها به مرحله دقیق و ویژگیهای پاتولوژی بستگی دارد.
یه سوالی که برای من پیش اومده اینه که بعد از جراحی، چه کسی باید تصمیم بگیره که شیمیدرمانی یا رادیوتراپی لازم هست؟ جراح یا انکولوژیست؟
تصمیم درمان تکمیلی معمولاً بر اساس گزارش کامل پاتولوژی، مرحله بیماری و شرایط بیمار گرفته میشود و همکاری جراح، انکولوژیست و در صورت نیاز رادیوانکولوژیست اهمیت دارد. در موارد پیچیده، بررسی در تومور بورد کمککننده است.
اینجا گفته شده مدارک تصویربرداری رو بر اساس تاریخ مرتب کنیم. PET و CT های قدیمی واقعاً انقدر مهم هستن؟
بله. مقایسه تصاویر قبلی و جدید به پزشک کمک میکند روند رشد یا کاهش ضایعات را بهتر ارزیابی کند. بنابراین بهتر است تمام تصاویر و گزارشهای قبلی را همراه با تاریخ در اختیار تیم درمان قرار دهید.
ما بلوک پاتولوژی رو از آزمایشگاه تحویل گرفتیم. لازمه برای هر دکتری که میریم همراهمون باشه یا فقط موقع آزمایش ژنتیک لازمه؟
بهتر است بلوکها و اسلایدهای پاتولوژی با دقت نگهداری شوند، زیرا ممکن است برای بازبینی تشخیص یا انجام آزمایشهای تکمیلی و مولکولی مورد نیاز باشند. تحویل آنها باید طبق درخواست پزشک یا آزمایشگاه انجام شود.
شوهرم Stage IV هست و دکتر گفته اول باید آزمایش ژنتیک انجام بشه. این آزمایش باعث میشه مشخص بشه چه دارویی براش مناسبه؟
بله، در برخی سرطانهای ریه غیرکوچک، شناسایی تغییرات ژنتیکی مانند EGFR و برخی مارکرهای دیگر میتواند مشخص کند آیا درمان هدفمند خاصی برای بیمار وجود دارد یا خیر. انتخاب درمان بر اساس مجموعه نتایج انجام میشود.
اگر جواب آزمایش ژنتیک منفی باشه، یعنی ایمونوتراپی هم نمیشه انجام داد؟
منفی بودن یک یا چند جهش ژنتیکی لزوماً به معنای عدم امکان ایمونوتراپی نیست. معیارهایی مانند PD-L1، نوع دقیق سرطان، مرحله بیماری و درمانهای قبلی در انتخاب ایمونوتراپی نقش دارند.
پدرم سرطان ریه داره و تازه متوجه شدیم یه ضایعه توی مغزش هم دیده شده. الان باید اول متخصص مغز بره یا انکولوژیست؟
در صورت وجود ضایعه مغزی، معمولاً نیاز به ارزیابی همزمان انکولوژیست و متخصص مرتبط با درمان ضایعات مغزی وجود دارد. بسته به تعداد، اندازه و علائم ضایعات ممکن است رادیوتراپی، جراحی یا درمان سیستمیک در برنامه قرار گیرد.
یه مورد دیگه هم برام سواله؛ اگه بیمار قبلاً شیمیدرمانی کرده باشه و جواب نگرفته باشه، آیا مراجعه به رادیوانکولوژیست هنوز میتونه فایده داشته باشه؟
بله. عدم پاسخ مناسب به یک درمان دارویی لزوماً به معنی بیفایده بودن پرتودرمانی نیست. رادیوتراپی میتواند در شرایط خاص برای کنترل موضعی تومور یا کاهش علائم به کار رود و تصمیم آن به محل و وسعت بیماری بستگی دارد.
مادر من بعد از شروع ایمونوتراپی سرفههاش بیشتر شده. فکر میکردیم دارو باید کمک کنه. ممکنه خود دارو باعث مشکل ریوی شده باشه؟
بله، برخی داروهای ایمونوتراپی میتوانند بهندرت باعث التهاب ریه یا پنومونیت شوند. سرفه یا تنگی نفس جدید در زمان ایمونوتراپی باید به انکولوژیست اطلاع داده شود تا علت آن از عفونت، پیشرفت بیماری یا عارضه دارویی تفکیک شود.